Kısa cevap: Motor kapalıyken akü uçlarında 12,6 volt civarı, motor çalışırken 13,8 – 14,4 volt arası bir değer görmelisiniz. Motor çalışırken değer 13 voltun altında kalıyorsa dinamo yeterince şarj etmiyor; 15 voltu aşıyorsa regülatör aküyü fazla zorluyor demektir. Bu ölçüm için tek ihtiyacınız olan şey basit bir dijital multimetre ve beş dakika.
Araç voltaj ölçümü yapmadan önce motorun soğuk ya da en az bir saat dinlenmiş olması, akünün gerçek dinlenme gerilimini görmenizi sağlar. Aracı yeni sürdüyseniz akü yüzey şarjı nedeniyle 13 volt gibi yanıltıcı bir değer okuyabilirsiniz. Böyle bir durumda farları bir dakika kadar yakıp yüzey şarjını atmak yeterli olur.
Motor kapalı, kontak kapalı. Ölçtüğünüz değeri şu tabloya göre yorumlayın:
| Okunan değer | Anlamı |
|---|---|
| 12,6 – 12,8 V | Tam şarjlı, sağlıklı |
| 12,4 V | Yaklaşık %75 şarj |
| 12,2 V | %50 şarj, dikkat gerekir |
| 12,0 V ve altı | Derin deşarj; sülfatlaşma riski |
| 10,5 V civarı | Muhtemelen ölü hücre |
Değer düşükse önce akünün kendisiyle ilgilenmek gerekir. Şarj cihazıyla doldurma ve akü bakımı ayrı bir konu; dinamo testine geçmek için akünün en az yarı dolu olması gerekir, aksi halde tüm ölçümler yanıltıcı çıkar.
Probları yerinde bırakıp motoru çalıştırın. Rölantide beklenen değer 13,8 – 14,4 volt aralığıdır. Bazı modern araçlarda akıllı şarj sistemi devrede olduğu için değer 12,8 ile 15,0 arasında bilinçli olarak dalgalanır; bu bir arıza değildir. Yorumlama şöyle:
Motor çalışırken uzun farları, klima fanını en yüksek kademede ve arka cam rezistansını birlikte devreye alın. Gerilim bu yük altında 13,0 voltun altına düşmemelidir. Düşüyorsa dinamo diyot grubu ya da statoru zayıflamış olabilir. Motor devrini 2000 d/dk civarına çıkardığınızda değerin yeniden 14 volta yaklaşması, dinamonun kapasitesinin sınırda olduğunu gösterir.
Multimetreyi AC volt kademesine alıp motor çalışırken yine akü uçlarını ölçün. Sağlıklı bir dinamoda okunan alternatif gerilim 0,1 volt civarı, en fazla 0,5 volttur. Bunun üzerindeki değerler diyot köprüsünde bozulma anlamına gelir; belirtisi genellikle radyoda hışırtı, gösterge panelinde titreme ve akünün sürekli boşalmasıdır.
Dinamo çıkışında 14,3 volt görüp akü başında 13,4 volt görüyorsanız, arada 0,9 voltluk bir kayıp var demektir. Kabul edilebilir sınır yaklaşık 0,3 volttur. Fazlası; gevşek kelepçe, oksitlenmiş şase noktası veya yorulmuş ana kablo işaretidir. Şase kablosunun motor bloğuna bağlandığı noktayı söküp zımparalamak, birçok gizemli elektrik sorununu tek başına çözer. Elektrik arızalarını teşhis ederken bu ölçümü alışkanlık haline getirmek işinizi kolaylaştırır.
Voltaj kontrolünü motor yağı ve soğutma sıvısı seviyesine baktığınız rutine eklemek iyi bir alışkanlıktır. Kaputu her açtığınızda otuz saniyelik bir ölçüm, yolda kalmayla servis kapısında kuyruğa girmek arasındaki farkı yaratır.
Hayır. Kontrol lambası y